TRỜI CHIỀU BẢNG LẢNG BÓNG HOÀNG HÔN

     

Thơ của Bà thị xã Thanh quan liêu thấm một nỗi buồn li tán hoặc hoài cổ, hay nói đến hoàng hôn, lời thơ trang nhã, thực hiện nhiều tự Hán Việt (bảng lảng, hoàng hôn, ngư ông, viễn phố...) làm cho phong giải pháp trang trọng, cổ kính, nhạc điệu trầm bổng hấp dẫn. "Chiều hôm nhớ nhà" là 1 bông hoa thẩm mỹ chứa chan tình cảm nhớ, bâng khuâng.

Bạn đang xem: Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn


ai đó đã từng gọi "Truyện Kiều" chắc cần thiết nào quên được câu thơ của Nguyễn Du nói đến hoàng hôn:

"Sông sa vò võ phương trời,

Nay hoàng hôn đang lại mai hôn hoàng".

Cũng nói đến hoàng hôn và nỗi bi ai của kẻ tha hương, bài thơ "Chiều hôm lưu giữ nhà" của Bà huyện Thanh Quan là một trong những kiệt tác của nền thơ Nôm việt nam trong rứa kỉ XIX:

"Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn,

tiếng ốc xa gửi vẳng trống đồn.

Gác mái, ngư ông về viễn phố,

Gõ sừng, mục tử lại cô thôn.

nghìn mai gió cuốn chim bay mỏi,

Dặm liễu sương sa khách bước dồn.

Kẻ chốn Chương Đài, bạn lữ thứ,

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?".

Câu thơ đầu tả ánh hoàng hôn một trong những buổi chiều viễn xứ. Hai chữ "bảng lảng" có mức giá trị tạo thành hình sệt sắc: ánh nắng lờ mờ lúc chuẩn bị tối, mơ hồ gần xa, làm cho bức tranh 1 trong các buổi chiều ngấm buồn:

"Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn".

hai chữ "bảng lảng" là nhãn tự - như bé mắt của câu thơ. Nguyễn Du cũng đều có lần viết:

"Trời tây bảng lảng nhẵn vàng" (Truyện Kiều)

Chỉ qua một vần thơ, một câu thơ, một chữ thôi, người đọc cũng cảm thấy được ngòi cây bút thơ vô cùng thành thạo của Bà huyện Thanh Quan.

Xem thêm: Khối Lượng Kết Tủa Thu Được Khi Trộn 10Ml, Trộn 50Ml Dd Na2So4 0,5M Với 100Ml Dd Bacl2 0,1M

Đối với những người đi xa, khoảnh khắc hoàng hôn, bi tráng sao đề cập hết được? Nỗi bi hùng ấy lại được nhân lên lúc tiếng ốc (tù và) cùng tiếng trống đồn "xa gửi vẳng" lại. Chiều dài (tiếng ốc), chiều cao (tiếng trống đồn trên chòi cao) của không khí được diễn tả qua những hợp âm ấy, đang gieo vào lòng tín đồ lữ khách một nỗi bi quan lê thê, một niềm sầu thương cơ tái. Câu thơ vừa có ánh sáng (bảng lảng) vừa có âm thanh (tiếng ốc, trống đồn) khiến cho cảnh hoàng hôn miền khu đất lạ mang màu sắc dân dã:


"Chiều trời bảng lảng trơn hoàng hôn,

Tiếng ốc xa đưa vẳng trống đồn "

Phần thực với phần luận, những thi liệu làm nên cốt cách bài thơ được chọn lựa tinh tế, diễn tả một hồn thơ giàu cảm xúc. Ngư ông, mục tử, lữ khách... Quả đât con bạn được nói đến. Cảnh đồ dùng thì gồm ngàn mai, có gió và sương, bao gồm "chim cất cánh mỏi" ... Phần đông thi liệu ấy mang tính chất cầu lệ của thi pháp cổ (người thì có: ngư, tiều; cảnh vật, cây cỏ, nhành hoa thì có: phong, sương, mai, liễu, cánh chim chiều...) nhưng với tài sáng tạo vô song: lựa chọn từ, tạo ra hình ảnh, đối câu, đối từ, đối thanh, sinh sống phương diện nào, nàng sĩ cũng tỏ rõ một hồn thơ tài hoa, một ngòi cây bút trang nhã. Chính vì vậy cảnh vật trở phải gần gũi, thân thuộc với đa số con người việt Nam. Cảnh vật với hồn tín đồ đậm đà bản sắc dân tộc.

Chiều tà, ngư ông cùng phi thuyền nhẹ trôi theo mẫu sông về viễn phố (bến xa) với tâm trạng của một "ngư ông" - ông chài lỏng lẻo hạ, thoải mái. Động từ bỏ "gác mái" biểu đạt một tâm cố nhàn của ngư ông đang sinh sống ở miền quê, đang thoát vòng danh lợi:


"Gác mái, ngư ông về viễn phố".

đồng thời đó, đàn trẻ đưa trâu về chuồng, quay trở về "cô thôn", hành động "gõ sừng" của mục đồng thiệt hồn nhiên, vô tư, yêu đời.

"Gõ sừng mục tử lại cô thôn".

Đó là nhị nét vẽ về nhỏ người, hai bức tranh tuyệt đẹp nơi thôn dã vô cùng thân thuộc xứng đáng yêu.

nhì câu luận tiếp theo mượn cảnh để tả cái thời tiết lạnh lẽo lẽo, cô liêu, trật của bạn lữ khách hàng trên nẻo con đường tha mùi hương nghìn dặm. Trời sắp tối. Nghìn mái xào xạc vào "gió cuốn"; gió mỗi một khi một mạnh. Cánh chim mỏi cất cánh gấp về rừng tìm kiếm tổ. Sương sa mù mịt dặm liễu. Với trên tuyến đường sương gió ấy, lanh tanh ấy chỉ có một người lữ khách, một mình một bóng sẽ "bước dồn" tìm địa điểm nghỉ trọ. Nhì hình hình ảnh "chim cất cánh mỏi" với "khách bước dồn" là hai nét vẽ đăng đôi, đặc tả sự mỏi mệt, cô đơn. Con tín đồ như bơ vơ, lạc lõng giữa ”gió cuốn" với "sương sa", đang sống và làm việc trong giây lát sầu cảm, bi tráng thương ghê gớm. Câu thơ để lại những ám hình ảnh trong lòng tín đồ đọc. Đảo ngữ làm khá nổi bật cái bát ngát của nẻo con đường xa miền khu đất lạ:


"Ngàn mai, gió cuốn chim bay mỏi,

Dặm liễu, sương sa khách cách dồn".

bằng sự thử khám phá của cuộc đời, vẫn sống hầu như khoảnh tự khắc hoàng hôn ở chỗ đất khách quê người, cô gái sĩ bắt đầu viết được phần đông câu thơ cực kỳ thực mô tả cảnh ngộ một mình của kẻ tha mùi hương hay đến thế!

Hai đoàn kết hội tụ, dồn nén lại tình cảm nhớ. Thiếu nữ sĩ cảm thấy cô đơn hơn khi nào hết. Câu thứ bảy bao gồm hai vế tiểu đối, lời thơ tương xứng đẹp: "Kẻ chốn

Chương Đài tín đồ lữ thứ". Chương Đài là điển tích nói về chuyện li biệt, lưu giữ thương, tan hợp của lứa song Hàn Hoành cùng Liễu thị đời công ty Hán xa xưa. Bà huyện Thanh quan lại đã áp dụng điển tích ấy một biện pháp sáng tạo. "Chương Đài" cùng "lữ thứ" trong văn cảnh gợi ra một trường xúc tiến về nỗi buồn chia lìa của khách đi xa nhớ nhà, nhớ quê hương da diết. Khép lại bài thơ là một trong tiếng than bày tỏ một niềm tâm sự được biểu đạt dưới hình thức câu hỏi tu từ. "Ai" là đại tự phiếm chỉ, nhưng ai cũng biết chính là chồng, con, những người thân thương của đàn bà sĩ. "Hàn ôn” là lạnh lạnh, "nỗi hàn ôn" là nỗi niềm trung ương sự. Fan lữ thứ trong chiều tha hương thấy mình cô quạnh nơi xa xôi, nỗi bi hùng thương không vấn đề gì kể xiết:

"Kẻ chốn Chương Đài, bạn lữ thứ,

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?".

Xem thêm: Đô Rê Mi Pha Sol La Si Đô Rê Mi Fa Sol La Si, Đồ Rê Mi Fa Sol La Si Đố

"Chiều hôm nhớ nhà" cùng "Qua Đèo Ngang" hai kiệt tác thơ thất ngôn chén cú Đường luật. Đó là chùm thơ của Bà thị trấn Thanh quan liêu sáng tác giữa những tháng ngày nữ sĩ trên tuyến đường thiên lí vào đế đô Huế nhận chức đàn bà quan trong triều Nguyễn. Rất có thể coi đó là những cây bút kí - thơ hết sức độc đáo. Thơ của Bà thị xã Thanh quan tiền thấm một nỗi buồn biệt li hoặc hoài cổ, hay kể tới hoàng hôn, lời thơ trang nhã, thực hiện nhiều từ bỏ Hán Việt (bảng lảng, hoàng hôn, ngư ông, viễn phố...) làm cho phong bí quyết trang trọng, cổ kính, giai điệu trầm bổng hấp dẫn. "Chiều hôm ghi nhớ nhà" là một bông hoa nghệ thuật chứa chan tình cảm nhớ, bâng khuâng,...