SEN TÀN CÚC LẠI NỞ HOA SẦU DÀI NGÀY NGẮN ĐÔNG ĐÀ SANG XUÂN

     

Tháng 11-2000, Bill Clinton - Tổng thống đầu tiên của Mỹ thăm nước ta sau 25 năm chiến tranh kết thúc, ông “lẩy Kiều” :

Sen tàn cúc lại nở hoaSầu lâu năm ngày ngắn đông đà sang xuân


*


Đó là nhì câu 1795-1796 tự khắc họa trọng tâm trạng của Thúc Sinh. Sau khoản thời gian đã tằng tịu với Kiều, chàng trở lại thăm vợ rồi “Chạnh niềm nhớ cảnh giang hồ”, thật ra là nhớ Thúy Kiều. Nhớ cơ mà cứ bó chân một chỗ, làm sao chịu nổi? Bèn tìm phương pháp rời ngoài nhà. Hoán vị Thư quá biết mà lại cao cơ rộng nhiều, bảo Thúc Sinh hãy về viếng thăm cha, cho dù biết tỏng ông xã mình đang muốn gì, sẽ đi đâu. Khi Thúc Sinh ra khỏi nhà, thiến Thư cũng trở lại thăm mẹ với kể hết số đông chuyện đã nghe dương thế đồn đãi. Chớp nhoáng một kế hoạch hoàn hảo “chước hết sức mầu” được thi hành: sai bầy Khuyển Ưng đốt nhà, bắt cóc Kiều rồi ném vào đó thây ma chết đuối, tạo nên hiện trường mang là Kiều đã biết thành chết cháy. Trái nhiên, khi tới nơi, Thúc Sinh tưởng thật. Đi coi bói một quẻ coi sao. Gã thầy bói phán rằng Kiều chưa chết, hai bạn sẽ chạm chán nhưng “Muốn chú ý mà chẳng dám nhìn lạ thay”. Trái nhiên đúng hệt như thế. Đó là chuyện về sau. Còn bây giờ, dịp này:

Sen tàn cúc lại nở hoaSầu dài ngày ngắn đông đà lịch sự xuânTìm đâu cho biết cố nhânLấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương

Tội nghiệp Thúc Sinh, đấng mày râu dưới cơ thiến Thư xa rung lắc xa lơ.Rồi new đây, tại cuộc chiêu đãi Tổng túng thiếu thư Nguyễn Phú Trọng, Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden vẫn dẫn câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du để nói về quan hệ Mỹ - Việt Nam:

Trời còn để sở hữu hôm nayTan sương đầu ngõ vun mây thân trời

Trong Truyện Kiều, chắc rằng hai câu thơ này lung linh ánh sáng reo vui vào bậc nhất trong chuỗi 3.254 câu lục chén dằng dặc đoạn ngôi trường “vó câu khấp khểnh bánh xe pháo gập ghềnh”. Đọc Kiều, những người dân khóc thương mang đến số phận 15 năm linh giác giang hồ nước của Kiều ắt phải òa khóc lên vị sung sướng, vì chưng sự “có hậu” ở trần gian bể khổ này:

Trời còn để có hôm nayTan sương đầu ngõ vén mây thân trờiHoa tàn và lại thêm tươiTrăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa

Mấy hôm nay, những người dân mê Kiều chộn rộn, ầm ĩ phản ứng tập sách Truyện Kiều (NXB Trẻ) - ấn bản kỷ niệm 250 năm Ngày sinh đại thi hào Nguyễn Du vì Hội Kiều học việt nam hiệu khảo, chú giải. Phản bội ứng vì bao gồm chú giải không nên về điển tích, điển cố. Người phát hiện thứ 1 là PGS Đoàn Lê Giang, Trưởng khoa Văn học cùng Ngôn ngữ, Đại học tập KHXH-NV TPHCM. Bên trên trang facebook của anh cho biết, ở trang 29 phần ghi chú câu thơ: “Đạm Tiên con gái ấy xưa là ca nhi” bao gồm ghi: “Ca nhi: Tống thư tất cả câu “ca nhi, vũ nữ” (con trai hát, con gái múa)”. Ví như “ca nhi” là “con trai hát” thì chứng trạng giới tính “xưa là ca nhi” của Đạm Tiên là... Nhỏ trai, hẳn đã “chuyển giới” mang đến “nàng ấy”! Ông Nguyễn khắc Bảo, Phó chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam, 1 trong các 8 nhà phân tích tham gia soạn cuốn Truyện Kiều lý giải sự nuốm này xảy ra là bởi đánh thiết bị thừa một chữ: đáng ra chú thích đúng đắn là: “ca nhi, vũ nữ” (con hát, con gái múa) thì in sai thành: “ca nhi, vũ nữ” (con trai hát, con gái múa).

Bạn đang xem: Sen tàn cúc lại nở hoa sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân

Sự việc này không tồn tại gì ầm ĩ. Đã sai thì sửa. Nhưng có một vài ba người, nhân sự vụ chủ nghĩa này “dấn” thêm một bước nữa là chê trách các câu trong bản Truyện Kiều của Hội Kiều học nước ta không y như những câu tôi đã đọc, đã nhớ. Nói như thế, đòi hỏi như cố gắng là vô lý. Như ta vẫn biết, những văn phiên bản Truyện Kiều phổ cập nhất bây chừ là những phiên bản do những tác đưa Bùi Kỷ - trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Hoàn, Nguyễn Thạch Giang, Đào Duy Anh... Biên soạn; dường như còn rất có thể kể thêm các bạn dạng Kiều của Kiều Mậu Oánh, Liễu Vân Đường, quang Văn Đường, Duy Minh Thị, Nguyễn Văn Vĩnh, hồ Đắc Hàm, Trương Vĩnh Ký, Tản Đà, Phạm Kim Chi, Văn Hòe, Nguyễn Quảng Tuân...

Xem thêm: Trình Bày Đặc Điểm Khí Hậu Việt Nam, Đặc Điểm Khí Hậu Việt Nam

Các học mang này dựa trên các phiên bản Kiều chữ thời xưa mà mình có để phiên âm, tất nhiên, phiên âm theo sở học mà người ta cho là đúng nhất, bởi vì thế, khó rất có thể có sự trùng độc nhất vô nhị của 3.254 câu Kiều giữa các bản. Cơ mà cũng khó hoàn toàn có thể đi tới việc xây dựng nguyên bản Truyện Kiều của Nguyễn Du như các học đưa Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Tài Cẩn… đã đề ra từ lâu. Vậy trường hợp bản Truyện Kiều bởi vì Hội Kiều học vn khi hiệu khảo, chú giải thì bọn họ dựa trên bản Kiều nào? và khi lựa chọn từ đó, câu đó, bọn họ lập luận cố kỉnh nào, cho biết vì sao vẫn chọn, thêm một chế độ khoa học là họ phải trưng ra các dị bản để bạn đọc so sánh.

Xem thêm: Những Phương Pháp Học Tốt Môn Ngữ Văn Hiệu Quả Nhất, Phương Pháp Học Tốt Môn Văn

Bên cạnh đó, ta phải xác định một sự thật là bao hàm câu Kiều chắc chắn là khác cùng với nguyên bạn dạng của Nguyễn Du. Ấy là vì người gọi tự sửa tùy theo cảm xúc, nhận thức, học tập thức… của chính mình (xin nhấn mạnh vấn đề điều này), ví dụ: “Tiếc nỗ lực một đóa trà mi”: “Trong giờ đồng hồ Hán chỉ gồm danh từ trang bị mi chứ không có trà mi. Bởi vì chữ đồ với chữ trà chỉ không giống nhau một đường nét (chữ trước gồm một đường nét ngang nhỏ trên chữ mộc mà lại chữ sau không tồn tại nên fan ta dễ dàng nhầm chữ này thành chữ kia. Trường đoản cú điển Truyện Kiều của Đào Duy Anh (Hà Nội, 1974) ghi thừa nhận hai hình thức đồ mày lẫn trà mi dẫu vậy mặc thừa nhận rằng đồ gia dụng mi mới là hình thức gốc và bao gồm xác” (An chi - Chuyện Đông chuyện Tây, NXB trẻ em 2005- tập 2). Học tập vấn uyên bác cỡ Nguyễn Du quá sức biết điều đó, nhưng rồi bây giờ trong các bạn dạng đã phổ biến, trong trí nhớ bạn thưởng ngoạn vẫn chính là “Tiếc vậy một đóa trà mi”. Chũm thì, ta chọn cầm cố nào? Chỉ nêu một trong không ít ví dụ khác nữa.

Mới gọi một song câu không “thuận tai” như đã nhớ, sẽ đọc, đã thuộc, không ít người đã la toáng lên như cháy nhà mang lại nơi. Sự lo lắng thái vượt ấy cũng có thể do tâm lý “té nước theo mưa” đã khiến cho nhiều bạn nhầm tưởng phiên bản Kiều bởi Hội Kiều học nước ta biên biên soạn chẳng giá trị gì, khi gọi “khiến yêu cầu mắc cười”. Sổ toẹt như thế, nghe sao được!